ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΛΙΟΥ ΑΣΤΡΟΥΣ: ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΤΗΡΙΩΝ

1. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Ο ναός είναι χτισμένος σε επικλινές οικόπεδο με έντονη κλίση προς το νότο, στο λόφο του «Νησιού». Ξεκίνησε να χτίζεται λίγο μετά τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας, κατά την εποχή του Όθωνα. Τα θυρανοίξια του ναού έγιναν την 1η Μαΐου 1839. Αρχικά ήταν ένας ογκοπλαστικά λιτός, μονόκλιτος δρομικός ναός με πρόναο. Το 1991 αποφασίστηκε να κατασκευαστεί προσθήκη στη νότια πλευρά του. Κατά τη δεύτερη οικοδομική φάση αρκετές αλλαγές άλλαξαν ριζικά τη φυσιογνωμία του οικοδομήματος.

2. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ

Ο ναός βρίσκεται στην κορυφή του λόφου του «Νησιού», δίπλα στο κάστρο. Παραμένει άγνωστη η χρονολογία κατασκευής του, η οποία τοποθετείται σίγουρα πριν τα επαναστατικά χρόνια. Πρόκειται για έναν δρομικό ναό, στην ανατολική όψη του οποίου είναι προσαρτημένη μικρή κόγχη. Είναι χτισμένος σε δύο οικοδομικές φάσεις. Κατά την πρώτη φάση χτίστηκε το ανατολικό τμήμα του κτηρίου, το οποίο στεγάζεται με θόλο. Το δυτικό τμήμα, που στεγάζεται με δίριχτη στέγη, κατασκευάστηκε αρκετά μεταγενέστερα.

3. ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΜΕ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Το κτήριο κατασκευάστηκε τον 18ο αιώνα από έμπορο που διακινούσε ξυλεία από τη Μαύρη Θάλασσα. Στο κατώτερο μέρος του δημιουργήθηκαν οι χώροι εργασίας του εμπόρου και στο ανώτερο οι χώροι κατοικίας του. Πρόκειται για ένα διώροφο κτίσμα με νεοκλασικές επιρροές. Παλαιότερα βορειοδυτικά του κτηρίου υπήρχε θολωτή δεξαμενή για τη συλλογή του βρόχινου νερού. Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα η δεξαμενή καταστράφηκε και στη θέση της κατασκευάστηκε κτίσμα που εφάπτεται στη βορειοδυτική όψη του κτηρίου και λειτουργεί ως προσθήκη αυτού. Η προσθήκη, που αποτελείται από οπλισμένο σκυρόδεμα, παραμένει ημιτελής.

4. ΦΑΡΟΣ

Ο ιστορικός φάρος κατασκευάστηκε το 1893. Τα πρώτα εξήντα χρόνια λειτουργούσε με πυρσό πετρελαίου επιτηρούμενος από φαροφύλακα. Το 1953 σταμάτησε να επιτηρείται, καθώς ο παλιός πυρσός αντικαταστάθηκε με πυρσό ασετιλίνης. Το 1999 η ασετιλίνη καταργήθηκε λόγω υψηλού κόστους λειτουργίας και συντήρησης και το κτίσμα έπαψε να λειτουργεί ως φάρος. Το 2013 χαρακτηρίστηκε ως μνημείο. Το κτηριακό συγκρότημα του φάρου αποτελείται από «φαρόσπιτο» στην ανατολική όψη του οποίου προσαρτάται «πύργος».

5. ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Η κατοικία είναι χτισμένη σε επικλινές βραχώδες οικόπεδο με πολύ έντονη κλίση προς τα νοτιοδυτικά, πολύ κοντά στο λιμάνι. Η ακριβής χρονολογία κατασκευής της είναι άγνωστη, όμως γνωρίζουμε πως στις αρχές του 20ου αιώνα είχε ήδη κατασκευαστεί. Οι πρώτοι κάτοικοι του κτίσματος ήταν Σπετσιώτες ναυτικοί. Πρόκειται για ένα «ανωγοκάτωγο» σπίτι (μία τυπολογία κατοικιών που συναντιέται συχνά στα ορεινά αρκαδικά χωριά), στο οποίο διακρίνονται επίσης νεοκλασικές επιρροές και στοιχεία της σπετσιώτικης αρχιτεκτονικής.

Η αποτύπωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικής εργασίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, σχετική με την πολεοδομική και αρχιτεκτονική εξέλιξη του Παραλίου Άστρους, από την αρχαιότητα έως σήμερα.